Răng khôn là gì và vì sao hay gây rắc rối
Răng khôn là răng cối lớn thứ ba (răng số 8), mọc sau cùng ở cuối mỗi hàm. Theo Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ (ADA – MouthHealthy), răng này thường mọc trong khoảng 17 đến 21 tuổi. Lúc đó cung hàm đã gần ổn định, nên nhiều người không còn đủ chỗ cho răng mọc thẳng.
Khi thiếu chỗ, răng khôn có thể:
- mọc lệch, nghiêng và tì vào răng số 7;
- mọc ngầm một phần hoặc toàn bộ dưới nướu, trong xương hàm;
- mọc kẹt, chỉ nhú một phần, để lại túi nướu dễ giắt thức ăn.
Không phải răng khôn nào cũng cần nhổ. Răng mọc thẳng, có răng đối diện để ăn nhai, vệ sinh được và không gây viêm có thể chỉ cần theo dõi. Câu hỏi đúng không phải là "có răng khôn thì có phải nhổ không", mà là "răng khôn của mình đang gây vấn đề, hoặc có nguy cơ gây vấn đề hay không".
Dấu hiệu răng khôn cần nhổ
Dưới đây là các dấu hiệu thường gặp khiến bác sĩ cân nhắc nhổ răng khôn. Các dấu hiệu này trùng với những trường hợp mà ADA mô tả là có thể cần nhổ răng khôn.
Đau nhức vùng cuối hàm tái đi tái lại
Đau âm ỉ hoặc đau nhói ở góc hàm, có lúc lan lên tai hoặc thái dương. Kiểu đau "vài tháng lại bị một lần" thường cho thấy răng khôn đang có vấn đề. Bạn không nên chỉ uống thuốc giảm đau rồi chờ cơn đau tự qua.
Sưng nướu trùm răng khôn (viêm quanh thân răng)
Khi răng khôn chỉ nhú một phần, phần nướu phủ trên mặt răng tạo thành túi giữ thức ăn và vi khuẩn. Viêm ở vùng này gây sưng, đau khi nhai, hơi thở có mùi, có khi há miệng khó. Viêm quanh thân răng tái phát nhiều lần là một trong những lý do nhổ răng khôn phổ biến nhất.
Răng số 7 bên cạnh bị sâu hoặc tiêu xương
Răng khôn mọc nghiêng tì vào răng số 7 tạo kẽ hở khó làm sạch. Lâu ngày, răng số 7 có thể bị sâu ngay chỗ tiếp xúc, hoặc bị tiêu xương phía sau chân răng. Răng số 7 là răng ăn nhai chính, nên mất răng này thiệt hại hơn nhiều so với mất một chiếc răng khôn.
Răng khôn bị sâu nặng, khó phục hồi
Vì nằm sâu trong cùng, răng khôn rất khó chải sạch. Khi đã sâu lớn, việc trám hoặc điều trị tủy răng khôn thường khó thực hiện và khó duy trì, nên bác sĩ có thể khuyên nhổ thay vì cố giữ.
Há miệng khó, sưng má, nổi hạch
Viêm lan rộng có thể gây sưng má, cứng hàm, sốt hoặc nổi hạch dưới hàm. Đây là dấu hiệu cần khám sớm, không nên tự xử lý tại nhà.
Nang quanh răng khôn mọc ngầm
Một số răng mọc ngầm hình thành nang trong xương hàm. Nang thường không gây triệu chứng lúc đầu và chỉ phát hiện được qua phim X-quang. Nếu không xử lý, nang có thể làm tổn hại chân răng bên cạnh và xương hàm.
Răng khôn cản trở kế hoạch điều trị khác
Bác sĩ đôi khi đề nghị nhổ răng khôn trong kế hoạch điều trị chung, ví dụ khi răng khôn cản trở việc vệ sinh hoặc ảnh hưởng đến phục hình ở vùng răng sau.
Khi nào chưa cần nhổ, chỉ cần theo dõi
Bạn có thể chỉ cần theo dõi nếu răng khôn:
- mọc thẳng, đủ chỗ, có răng đối diện ăn khớp;
- chải răng và dùng chỉ nha khoa được;
- không sâu, không viêm nướu, không ảnh hưởng răng số 7.
ADA lưu ý rằng răng khôn được giữ lại vẫn cần theo dõi, vì vấn đề có thể xuất hiện về sau. Vì vậy, khám định kỳ và chụp phim khi bác sĩ chỉ định an toàn hơn so với chờ đến khi đau mới đi khám.
Bác sĩ đánh giá răng khôn như thế nào
Mức độ đau chưa đủ để quyết định có nhổ hay không. Bác sĩ cần thấy vị trí của răng trên phim.
- Khám lâm sàng: kiểm tra nướu quanh răng khôn, răng số 7, khớp cắn và độ há miệng.
- Chụp phim X-quang: xác định góc mọc, độ sâu của răng trong xương và tình trạng răng bên cạnh. Tại Lina Dental Clinic, khám, tư vấn và chụp phim X-quang được miễn phí.
- CT 3D khi có chỉ định: với ca răng ngầm phức tạp, nằm gần ống thần kinh hàm dưới, bác sĩ có thể chỉ định chụp CT 3D. Phim CT được chụp tại đơn vị phối hợp và đơn vị đó thu phí.
- Tư vấn phương án: bác sĩ giải thích nên nhổ hay theo dõi, quy trình, rủi ro và cách chăm sóc sau nhổ, để bạn cùng quyết định.
Nếu bạn đang dùng thuốc chống đông máu, có bệnh tim, tiểu đường, bệnh về máu hoặc đang mang thai, hãy báo bác sĩ trước. Bác sĩ sẽ chọn thời điểm phù hợp và có thể trao đổi với bác sĩ điều trị bệnh nền. Không tự ý ngừng thuốc.
Nhổ răng khôn diễn ra thế nào
Thủ thuật được làm tại phòng khám, gây tê tại chỗ giúp bạn thoải mái trong suốt thủ thuật. Trong lúc nhổ, bạn thường chỉ thấy tức hoặc hơi khó chịu. Với răng mọc ngầm, bác sĩ có thể rạch nướu, chia răng thành từng phần để lấy ra, rồi khâu lại bằng chỉ tự tiêu.
Thời gian thực hiện khoảng 30 phút đến 2 giờ tùy độ phức tạp. Bác sĩ thông báo cụ thể sau khi thăm khám.
Sau khi hết thuốc tê, ê đau và sưng nhẹ là phản ứng thường gặp. Những rủi ro cần biết gồm viêm ổ răng khô, nhiễm trùng và, hiếm gặp, tổn thương dây thần kinh gây tê môi dưới, cằm hoặc lưỡi. Hút thuốc và không làm theo hướng dẫn chăm sóc làm tăng nguy cơ viêm ổ răng khô. Hãy quay lại phòng khám ngay nếu đau tăng sau vài ngày, sốt, chảy máu không cầm hoặc tê kéo dài sau khi hết thuốc tê.
Xem quy trình chi tiết tại trang tiểu phẫu và nhổ răng khôn.
Chi phí nhổ răng khôn tại Lina Dental Clinic
Giá phụ thuộc vào vị trí và hướng mọc của răng:
| Loại răng khôn | Giá |
|---|---|
| Răng số 8 hàm trên mọc thẳng | 2,500,000 VND/răng |
| Răng số 8 hàm dưới mọc thẳng | 2,500,000 VND/răng |
| Răng số 8 mọc lệch 45 độ | 3,000,000 VND/răng |
| Răng số 8 mọc lệch 90 độ | 3,500,000 VND/răng |
Khám, tư vấn và phim X-quang được miễn phí. Bác sĩ xác định loại răng của bạn sau khi xem phim. Xem đầy đủ trong bảng giá tiểu phẫu.
Nên đi khám sớm khi nào
Hãy đặt lịch khám nếu bạn có một trong các dấu hiệu sau: đau vùng cuối hàm tái phát, sưng nướu trùm răng khôn, thường xuyên giắt thức ăn ở răng số 7, há miệng khó hoặc sưng má. Khám sớm giúp bác sĩ xử lý khi tình trạng còn đơn giản, trước khi viêm lan rộng hoặc răng bên cạnh bị ảnh hưởng.
Lina Dental Clinic ở phường Hiệp Bình (trước đây là Thủ Đức), TP. Hồ Chí Minh. Bác sĩ Đỗ Thùy Linh sẽ khám, chụp phim và tư vấn để bạn biết răng khôn của mình cần nhổ hay chỉ cần theo dõi.